Մանկությունից…

Բանջար՝

կան տեղեր, որտեղ եղինջին են բանջար ասում կամ դանդուռին: Բայց մեզ մոտ՝ Մուսալեռում, բանջար ասում էին այն բոլոր կանաչիներին, որոնք քաղում էինք, հավաքում ու ձվով տապակում:

Երբ փոքր էի ու մեր դիմացի այգիներում կանաչն էր գոյանում, տատիկիս ձեռքից բռնած անցնում էինք փողոցը ու գնում բանջար հավաքելու: Տատիկս այնքան էր կորացել այդ աշխատանքը կատարելուց, որ ես մտածում էի. «Եթե հանկարծ փորձի մեջքը ուղղել, այն կկոտրվի պարզապես»: Նրա ձեռքին միշտ նույն դանակն էր՝ մոխրագույն պոչով ու փոքր ինչ ժանգոտած մետաղյա մասով: Դանակը անընդհատ մտնում էր հողի մեջ ու իր հետ հանում բանջարների սպիտակ, կաթնային հատվածը, որի վրա էլ արդեն հավաքված էին կանաչ տերևները: Մինչև հիմա կանաչիների մեջ հենց այդ սպիտակ մասն եմ ամենաշատը սիրում, չնայած ինչ-որ խելոք մարդիկ ասել են, որ այդ մասերն ամենաշատ բակտերիաներն են պարունակում: Միշտ հետևում էի տատիի այդ գործողությանը, մինչև մի սպիտակ թիթեռ կամ մի կարմիր ծաղիկ չէր շեղում ինձ, այդ պահից սկսած կլանվում էի թիթեռին հետևելու ու ծաղիկներին հողից խլելու գործին:

Հայաստանում դաշտերը միշտ երգի պես կարմիր կակաչապատ են ու մի տեսակ հենց լեռներից հոսող մեր արյան գույնի…

Բայց փոքր ժամանակ դա ինձ չէր հուզում, ես հավաքում էի կակաչների ու այն մանր դեղին ծաղիկների մի փունջ ու գիրկս պահած սպասում էի, թե երբ է տատին վերջացնելու ու գնանք տուն, որ նվիրեմ մամային:

Գործն ավարտելուն պես գնում էինք, անցնում փողոցը, հասնում իմ սիրած կիսաժանգոտած մուգ կանաչ դարպասից ներս: Տատիկը վերցնում էր պլաստմասե մի շիշ, կտրում բերանն ու տալիս ինձ, որ ծաղիկները դնեմ մեջը: Իսկ մաման համով համբուրում էր…դուրը երևի շատ էր գալիս: Հետո սկսում էր տատիկի բերած բանջարը լվանալ, հատ-հատ մաքրել ու սինձերից մի քանիսը անպայման տալիս էր ինձ, որ ուտեի. բանջարի միակ տեսակն էր, որ հում-հում խժռում էի: Իսկ այ ընդհանուրը արդեն տապակում էինք ձվով ու նստում հացի, տատին միշտ քիչ էր ուտում կամ չէր ուտում, մի տեսակ դժգոհ էր մնում, երևի հոգնում էր այդքան հավաքելուց ու էլ ախորժակ չէր ունենում:
Հիմա, ամեն ամառ, երբ անձրևներից հետո գալիս են ծաղիկները, դիմացի դաշտը կրկին լցվում է արյամբ, ծաղիկները՝ կարմիր կակաչները, ամեն տարի գալիս են ու գնում, անպայման գնում են, տատիկս էլ էր գնում դաշտն ու գալիս, անպայման գալիս էր: Բայց հիմա միայն ծաղիկներն են հետ գալիս, ինքը չէ, ինքը գնաց ու էլ չեկավ: Իսկ բանջարը դեռ մի քիչ կա, պիտի հավաքենք, որ ուտենք:

***

Հիշում եմ, որ փոքր էինք, տենց նորաթուխ դպրոցական, մեր հարևաններից մեկի աղջկա հետ միշտ խաղում էի ու քանի որ մեր տների դիմաց հենց մայրուղին էր ու վտանգավոր էր, մեր զբոսանքը սահմանափակվում էր մեր տան դիմացից իրենց տան դիմաց ու հետ քայլելով: Մենք միշտ շատ դանդաղ ու հանգիստ քայլում էինք, որպեսզի այդ մի քանի մետրանոց զբոսանքը որքան հնարավոր է երկար տևեր: Եթե բախտներս բերում էր՝ մեր ու իրենց տների արանքում ապրողներից մեկի՝ Մարմար տատիկի բակում թոնիրը վառ էր լինում ու թաղի մի քանի տատիկները՝ այդ թվում նաև մերոնք, լավաշ թխելիս էին լինում: Գնում էինք ու մեզ հյուրասիրում էին թարմ ու յուրահատուկ մի լավաշ՝ կաթով պատրաստված (մենք համոզված էինք, որ դա լավաշի մանկական տեսակն է):
Իսկ եթե ոչ՝ ապա նստում էինք նույն տատիկի դարպասի դիմաց դրված նստարանին՝ ավելի շուտ պառկում, ու գլուխներս կախելով սկսում էինք ուսումնասիրել աշխարհը, բայց արդեն հակառակ տեսանկյունից՝ սիրուն էր մի տեսակ այդպես կամ էլ ավելի իմաստալից…

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s